Różnice w polskim i włoskim prawie rodzinnym– na bazie relacji z Konferecji w Weronie z dnia 17– 19 listopada 2017 roku.

Różnice... konferencja1

fot. Hanna Woźniak

Ponad rok temu, pomiędzy Okręgową Izbą Radców Prawnych w Gdańsku i Radą Adwokacką w Weronie (L’Ordine degli Avvocati di Verona), podpisana została umowa o współpracy bliźniaczej (accordo di gemellaggio), która przewiduje szeroki zakres współpracy, obejmującej zarówno stałą wymianę informacji, współdziałanie w zakresie szkoleń i staży zawodowych jak i działań o charakterze integracyjnym. W ramach wspomnianej umowy, w dniach 17 – 19 listopada 2017 r. w Weronie, zorganizowana została konferencja, w której miałam ogromną przyjemność uczestniczyć.

Różnice... konferencja2i3

fot. Maciej Replin                                fot. Hanna Woźniak

Konferencja odbywała się w przepięknym budynku Biblioteki Kapituły w Weronie (Biblioteca Capitolare di Verona), najstarszej podobno biblioteki świata, która w dniu 1 sierpnia 2017 roku obchodziła 1500-lecie swojego istnienia. Biblioteka Kapituły posiada w swoich zbiorach dzieła z czasów rzymskich, w tym Instytucje Gaiusa (łac. Gai Institutiones, wł. Istituzioni di Gaio). To właśnie w otoczeniu takich dzieł, uczestnicy konferencji zostali powitani przez prefekta biblioteki, który przedstawił krótki rys historyczny tego imponującego miejsca, a następnie adwokaci Sabrina De Santi, Sandra Faccio i Michel Zantedeschi reprezentujący stronę włoską, zaprezentowali zagadnienia związane z włoskim systemem prawnym.

Referowane zagadnienia dotyczyły kwestii związanych z prawem rodzinnym lub dochodzeniem należności w ujęciu transgranicznym (cross-border), z uwzględnieniem stosunków polsko-włoskich.

W ramach specyfiki bloga oraz sytuacji związanej z migracją ludności, a co za tym idzie – coraz częstszym mieszaniem się narodowości europejskich oraz rodzin tworzonych przez cudzoziemców, pragnę skupić się na głównych różnicach pomiędzy polskim a włoskim systemem prawnym dotyczących stosunków rodzinnych.

Różnice... konferencja4

fot. Maciej Replin

No dobrze, a zatem jak wygląda rozwód po włosku? 😉

  1. Rozwód – możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa.

Zgodnie z nowym włoskim prawem z 2014 roku, nie jest już konieczne składanie wniosku do sądu w celu uzyskania separacji lub rozwodu, w przypadku obupólnej zgody małżonków. Istnieje możliwość skorzystania z drogi pozasądowej – tj. albo za pośrednictwem adwokata we Włoszech albo skorzystanie z procedury uproszczonej przed włoskim urzędem.

  1. Obligatoryjna legalna separacja, poprzedzająca rozwód.

Camera dei Deputati (Włoska Izba Deputowanych) ostatecznie zatwierdziła nową ustawę dotyczącą rozwodów. Co ciekawe, prawo zostało zmienione po ponad 40 latach. Wprowadzona ustawą nr 898/1970 do włoskiego porządku prawnego trzyletnia separacja należała do najdłuższych w Europie, a w rzeczywistości jej długość przedłużał dodatkowo fakt, że bieg terminu rozpoczynał się nie od faktycznego zaprzestania wspólnego zamieszkiwania przez małżonków, lecz od dnia, w którym para wnosząca o separację stawiła się po raz pierwszy przed prezesem sądu w postępowaniu dotyczącym separacji. Dopiero po trzyletniej obligatoryjnej, nieprzerwanej separacji możliwe było przeprowadzenie rozwodu.

Nowa ustawa wprowadziła zmniejszenie z 3 lat do 12 miesięcy minimalny czas trwania okresu separacji małżonków, który jest niezbędny do złożenia uzasadnionego pozwu o rozwód w przypadku separacji sądowej oraz 6-miesięczną separację wnoszoną na zgodny wniosek stron (w przypadku separacji za porozumieniem stron).

  1. Stosunki pomiędzy rodzicami a dziećmi.

  1. Nazwisko dziecka.

Jeśli dziecku urodzonemu we Włoszech czy w Polsce zostanie nadane nazwisko matki, a matka jest obywatelem RP to dziecko automatycznie podlega prawu polskiemu. Nie oznacza to, że nie może nosić nazwiska dwuczłonowego i zostać uznane również przez ojca, ale to jest odrębna procedura i musi być wykonana za pośrednictwem sądu.

Natomiast jeśli chodzi o odwrotną sytuację, tj. jeśli dziecko po urodzeniu otrzyma nazwisko ojca, to automatycznie jego pierwszym obywatelstwem jest obywatelstwo włoskie czyli podlega prawu włoskiemu.

  1. Kontakty z dzieckiem, miejsce zamieszkania dziecka i prawo do opieki nad dzieckiem.

Bardzo często – niezależnie od narodowości – problemy zaczynają się w momencie kiedy między dorosłymi dochodzi do nieporozumień, a mają niepełnoletnie dziecko. I tu podobnie jak w Polsce – żaden sędzia we Włoszech nie będzie brał pod uwagę potrzeb ani ojca ani matki, tylko dobro dziecka.

W większości przypadków sędzia decyduje, z którym rodzicem dziecko będzie miało spokojniejsze, wygodniejsze i pewniejsze życie i z tym rodzicem dziecko będzie mieszkało na co dzień. Natomiast drugi rodzic będzie miał prawo widzenia w określonych przez sąd dniach i godzinach w tygodniu oraz normalnie co drugi weekend będzie spędzał z nim czas. Jeśli chodzi o dzieci w wieku od 0 miesięcy do 5 lat rodzic, który ma prawo widzenia – co do zasady – nie może brać dziecka na noc bez obecności matki czy ojca, ale i tu każda sytuacja jest inna i będzie rozpatrywana przez sędziego.

We Włoszech podczas rozwodów lub rozpadu konkubinatu w większości przypadków sędzia decyduje się na tzw. affidamento condiviso, czyli że oboje rodzice maja prawo do decydowania o życiu dziecka, o szkole, o wakacjach itp.

Pragnę nadmienić, iż jeśli dziecko nosi nazwisko ojca to do 18 lat obligatoryjna jest zgoda ojca na wywóz dziecka do innego państwa, w naszym przypadku do Polski.

W uzasadnionych miejscowym prawem przypadkach włoskie sądy i instytucje mają prawo ingerować w te relacje, o ile stwierdzą zagrożenie dobra dziecka. Fakt, iż rodzice i dziecko są polskimi obywatelami nie odgrywa decydującej roli – kluczowe jest zamieszkiwanie na terytorium Włoch. W skrajnych przypadkach możliwe jest np. czasowe ograniczenie przez miejscowy sąd prawa do opieki nad dzieckiem, a także odebranie dziecka rodzicom i skierowanie go do odpowiedniego ośrodka lub do rodziny zastępczej.

  1. Legalne jednopłciowe związki partnerskie.

W maju 2016 roku Izba Deputowanych Włoch (Camera dei Deputati) uchwaliła ustawę o związkach cywilnych osób tej samej płci. Na mocy ustawy o związkach partnerskich osoby homoseksualne we Włoszech mogą korzystać z małżeńskich przywilejów takich, jak wspólnota majątkowa, dziedziczenie czy przejmowanie praw emerytalnych po zmarłym/ej małżonku/ce. Ustawa nie umożliwia im natomiast adoptowania dzieci.

Co ciekawe, mimo iż dominującą religią we Włoszech jest katolicyzm (86% wyznawców), który w swej doktrynie nakazuje swoim wyznawcom przeciwstawianie się wprowadzeniu w prawie związków osób tej samej płci, a silne we Włoszech partie konserwatywne nie dawały za wygraną i blokowały wprowadzenie podobnego prawa, nie mniej jednak z sukcesem udało się wprowadzić odpowiednie regulacje.

Włochy jako ostatnie państwo Europy Zachodniej zalegalizowały homoseksualne związki partnerskie. Od teraz w Unii Europejskiej takich możliwości nie ma już tylko w Polsce, Bułgarii, Rumunii, na Słowacji, Litwie i Łotwie. Włoski parlament włączył zatem grupę osób pozostających w nieformalnym związku, powiązaną uczuciami”, do oficjalnej definicji rodziny w prawie.

Autor wpisu

Hanna Woźniak

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s