Adopcja na tle przepisów krajowych i międzynarodowych cz. II

madonna

Osoby, zainteresowane adopcją, w pierwszej kolejności zapraszane są na niezobowiązujące spotkanie informacyjne prowadzone przez ośrodki adopcyjne. Na spotkaniu pracownicy ośrodka wyjaśniają przebieg procedury adopcyjnej, po której osoba bądź rodzina podejmuje decyzję, czy chce podjąć z ośrodkiem współpracę.

Następnym krokiem po podjęciu decyzji o rozpoczęciu procedury przez kandydatów na rodziców jest złożenie:

  • formularza zgłoszeniowego,

  • dostarczenie kompletu dokumentów, m.in. życiorys, zaświadczenie o niekaralności (czasem sam ośrodek występuje o ten dokument), zaświadczenia lekarskie (o stanie zdrowia od lekarza rodzinnego, zaświadczenie od lekarza specjalisty w przypadku schorzeń przewlekłych, zaświadczenie z konsultacji psychiatrycznej), zaświadczenie o dochodach, odpis skróconego aktu małżeństwa lub aktu urodzenia (w przypadku osób nie pozostających w związku) oraz kilka zdjęć rodziny. 


Następnie przyszli rodzice przechodzą przez
proces kwalifikacyjno-diagnostyczny. Obejmuje on:

  • wywiad w miejscu zamieszkania przyszłych rodziców oraz

  • szereg szkoleń,

  • warsztaty i badania na terenie ośrodka.

Przykładowo, w Pomorskim Ośrodku Adopcyjnym w Gdańsku szkolenia trwają ok. 3 miesięcy. To cykl czterogodzinnych spotkań, które odbywają się raz w tygodniu. Podczas spotkań przeprowadzany jest też wywiad adopcyjny, proces diagnostyczny i badania pedagogiczno-psychologiczne. To konieczność, która pozwala pracownikom ośrodka poznać przyszłych rodziców na tyle, by w późniejszym czasie móc zaproponować rodzinie dziecko.


Jeżeli rodzice przejdą cały etap kwalifikacyjny, czekają na
propozycję dziecka. Zanim się z nim spotkają zapoznawani są z całą dokumentacją na jego temat: opinią psychologa, lekarzy, opisem charakteru i wyglądu. Ma to pomóc podjąć rodzicom decyzję o ewentualnym spotkaniu. Jeżeli wyrażą zgodę, ośrodek aranżuje takie spotkanie w miejscu, w którym przebywa dziecko, przy asyście opiekunów malca. Takich spotkań jest więcej, ponieważ to czas, kiedy rodzice i dziecko poznają się, oswajają i nawiązują więź. Na tym etapie składany jest też wniosek o przysposobienie do wydziału rodzinnego Sądu Rejonowego.

Ile czasu zajmuje przejście przez cały proces adopcyjny?

Podobnie, jak w przypadku większości spraw jest to kwestia indywidualna i zależna od wielu czynników m.in. charakteru skomplikowania sprawy, dlatego też ciężko precyzyjnie wycenić czas procedury adopcyjnej. Przykładowo, na szkolenie czeka się w Trójmieście nawet pół roku, proces kwalifikacyjny trwa od 6 do 9 miesięcy, do tego doliczyć trzeba oczekiwanie na dziecko (w Trójmieście nawet do 2 lat) oraz czas procedury sądowej. Cierpliwość jest zatem niezbędna. Zdarza się natomiast, że w przypadku rodzin otwartych na przyjęcie dziecka starszego niż 2 lata, rodzin, które nie określają wyraźnie płci ani innych predyspozycji dziecka, proces trwa krócej i może zamknąć się w roku.

Czy na tle przepisów krajowych możliwa jest adopcja dziecka przez osobę samotną ?

Polskie prawo dopuszcza możliwość adopcji przez osobę samotną. Osoba taka może zostać rodzicem lub opiekunem zastępczym na tych samych prawach, co pary małżeńskie. Oznacza to, że musi spełnić szereg tych samych wymagań, co one i przejść przez wszystkie etapy procesu adopcyjnego. Pomimo braku prawnych przeciwwskazań do adopcji dziecka przez singla, praktyka ośrodków adopcyjnych wskazuje, iż szanse tych osób w postępowaniu kwalifikacyjnym są zdecydowanie mniejsze niż w przypadku małżeństw. Zasadniczym argumentem jest tutaj dobro dziecka, które uczestnicząc w życiu pełnej rodziny, z obojgiem rodziców ma możliwość poznania wzorców osobowych matki i ojca. Choć jest to dla dziecka środowisko optymalne do rozwijania swoich umiejętności społecznych, nie jest powiedziane, że rodzic samotnie wychowujący dziecko będzie gorszym środowiskiem rodzinnym. Statystyki i praktyka ośrodków adopcyjnych potwierdzają fakt, że coraz liczniejsza grupa osób samotnych uzyskuje prawa do adopcji lub opieki zastępczej nad dziećmi.

Czy w Polsce możliwa jest adopcja dziecka z zagranicy?

Przygotowania do adopcji dziecka z zagranicy w pierwszym etapie procedury niewiele różnią się od przysposobienia krajowego. Pary zdecydowane na przyjęcie pod swój dach dziecka z innym niż polskie obywatelstwem muszą zgłosić się do lokalnego ośrodka adopcyjnego, w którym zostaną zaznajomione z aktualną sytuacją prawną i przebiegiem procedury. W zakres podstawowych przygotowań wchodzi – tak jak w przypadku tradycyjnej adopcji – m.in. wywiad środowiskowy oraz badania psychologiczne przyszłych rodziców. Niezbędne jest także zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji.

Wszystkie te dokumenty trafiają do jednego z wyznaczonych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej ośrodków, zajmujących się adopcją międzynarodową (dane poniżej), a docelowo do Departamentu Polityki Rodzinnej w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, który pełni funkcję polskiego organu centralnego ds. adopcji zagranicznych.

Przed rozpoczęciem procedury, warto zasięgnąć informacji dotyczących wymagań, jakie stawiane są rodzicom adopcyjnym przez kraj pochodzenia przysposabianego dziecka. Oprócz skompletowania dokumentacji w języku urzędowym danego państwa (konieczne będzie w tym wypadku skorzystanie z usług tłumacza przysięgłego), istotne mogą okazać się informacje o stażu małżeńskim kandydatów na rodziców, wysokości ich zarobków oraz szczegółowym stanie zdrowia.

O adopcji zagranicznej decyduje sąd rodzinny upewniwszy się, że procedura została wypełniona zgodnie z przepisami Konwencji Haskiej o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, sporządzonej w Hadze dnia 29 maja 1993 r.(Dz. U. z dnia 17 maja 2000 r.). Odnosząc się do brzmienia ww. aktu, przysposobienie międzynarodowe jest możliwe tylko wtedy, gdy pozostaje w najlepszym interesie dziecka. Aby je zagwarantować muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

  • na adopcję muszą wyrazić zgodę organy dwóch państw,

  • dziecko powinno mieć zagwarantowaną zgodę na wyjazd i stały pobyt w państwie przyjmującym. Jeśli dziecko ukończyło 13 rok życia musi wyrazić zgodę na adopcję i wyjazd z kraju.

Pośrednictwo w  procedurze adopcji międzynarodowej prowadzą trzy polskie ośrodki wyznaczone przez Ministra Polityki Społecznej:


1.      Publiczny Ośrodek Adopcyjny w Warszawie, 

2.     Krajowy Ośrodek Adopcyjny TPD w Warszawie,

3.      Katolicki Ośrodek Adopcyjny w Warszawie.

Wszystkie trzy ośrodki gwarantują, że procedura przysposobienia jest poprawnie wypełniana. W każdym z wymienionych ośrodków istnieje Komisja do spraw Adopcji Zagranicznych, która dokonuje kwalifikacji potencjalnych rodziców.

Autor wpisu

Hanna Woźniak

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

(jednolity tekst Dz. U z 2015 r. poz. 332 z późn.zm.),

  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. –Kodeks rodzinny i opiekuńczy

(j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 2082)

  • Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego,( Dz.U. 2014 poz. 1741),

  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.),

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka (Dz.U. Nr 272, poz. 1610),

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2015 r. w sprawie wzoru kwestionariusza wywiadu adopcyjnego oraz wzoru karty dziecka, w tym metryki prowadzenia sprawy (Dz. U. poz. 1303),

  • Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (jednolity tekst Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.),

  • Konwencja o Prawach Dziecka ONZ z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. 1991, Nr 120, poz. 526),

  • Konwencja o Ochronie Dzieci i Współpracy w Dziedzinie Przysposobienia Międzynarodowego z dnia 29 maja 1993 r., tzw. konwencja haska (Dz.U. 2000, Nr 39, poz. 448),

  • Europejska Konwencja o Przysposobieniu Dzieci z dnia 24 kwietnia 1967 r., tzw. konwencja strasburska (Dz.U. 1999, Nr 99, poz. 1157).

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s