Jak długo istnieje obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci?

Powszechnie uważa się, że obowiązek utrzymywania dziecka przez rodzica istnieje do osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości, względnie do ukończenia przez nie studiów. Czy aby tak jest rzeczywiście? Nie do końca.

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka (bez znaczenia czy ukończyło 18 lat) istnieje bowiem do momentu, dopóki nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie.
Przy czym, w przypadku ewentualnego sporu – dziecko pełnoletnie musi wykazać, że nie z własnej winy nie potrafi się jeszcze utrzymać bez pomocy rodziców. Niemożność samodzielnego utrzymania może wynikać z wielu przyczyn, w tym kontynuacji nauki, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, zaburzeń psychicznych, narkomanii czy alkoholizmu. Dla wielu osób kontrowersyjnym jest obowiązek płacenia alimentów na dziecko z problemem alkoholowym lub narkomanii, jednakże nie należy zapominać, że w obu przypadkach zgodnie z wytycznymi WHO są to choroby, a co za tym idzie, w okresie ich leczenia osoba taka nie jest wstanie samodzielnie się utrzymać.

Oczywiście w pewnych sytuacjach rodzice mogą uchylić się od obowiązku płacenia alimentów na rzecz pełnoletniego dziecka (małoletniego nie!). Taka sytuacja ma miejsce, gdy posiada ono własny majątek, a dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania albo gdy dziecko nie dokłada należytych starań w celu przygotowania zawodowego np. zawala kolejne lata studiów, rozpoczyna np. 3 lub 4 kierunek z kolei lub jeżeli zapłata alimentów połączona jest dla nich z nadmiernym uszczerbkiem.

Na kanwie ostatnio wydanego wyroku Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2016 roku, (sygn. akt VIII RC 622/15) warto wskazać, że w niektórych sytuacjach obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci uczących się nie zawsze kończy się z chwilą zdobycia upragnionego dyplomu uczelni wyższej, a trwa niekiedy dalej – przy czym kluczowym wyznacznikiem tego, jest chwila przygotowania zawodowego, a nie wiek dziecka czy długość okresu nauki. Ww. rozstrzygnięcie dotyczyło sprawy 28 letniej aplikantki adwokackiej, która nie była w stanie utrzymać się samodzielnie, a której ojciec domagał się wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. W wyroku z dnia 16 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy uznał, że „nie ma podstaw, aby uznać, że aplikantka uzyskała zdolność do samodzielnego utrzymania się, skoro podjęła naukę odpowiednią do kierunku jej wykształcenia w celu zdobycia zawodu”, który dopiero – przynajmniej w teorii – da jej możliwość samodzielnego utrzymania się. Z podobnymi przypadkami mamy do czynienia w sytuacji przygotowania do wykonywania zawodu radcy prawnego, czy notariusza.

W mojej ocenie, powyższe rozwiązanie analogicznie można stosować do zawodów lekarskich – konieczność ukończenia specjalizacji – jak również zawodów związanych z architekturą i wszędzie tam, gdzie do skutecznego i finalnego wykonywania zawodu konieczne jest ukończenie stosownej specjalizacji/szkolenia.

Powyższe również stanowi gwarancję dla osób, które być może pierwotnie zachęcane lub namawiane przez rodziców do podjęcia kształcenia w przedstawionych wyżej profesjach, z uwagi na konieczność odbywania aplikacji, specjalizacji, jak również konieczności odbycia stosownej praktyki (za którą często nie otrzymują żadnego wynagrodzenia lub wynagrodzenie jest czysto symboliczne), w obiektywny sposób nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.

Na zakończenie nie można pominąć, iż obowiązek alimentacyjny trwa w zasadzie tak długo, dopóki nie zostanie uchylony przez sąd. Powyższe wynika z tego, że orzeczenie ustalające alimenty na rzecz pełnoletniego dziecka stanowi tytuł wykonawczy uprawniający do egzekwowania świadczeń alimentacyjnych, a co za tym idzie, możliwość ich egzekwowania przez komornika na podstawie wniosku uprawnionego dziecka.

Autor wpisu:

Hanna Woźniak

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s