Jakie zmieny w prawie rodzinnym we wrześniu, po nowelizacji Kodeksu rodzinnego?

Life doesn’t come with a manual, it comes with mom

Na naszej stronie na facebooku informowałyśmy ostatnio o ogłoszonych 19 czerwca 2019 roku zmianach do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego  w drodze ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego.

Czego konkretnie dotyczą zmiany? Postanowiłyśmy odpowiedzieć poniżej w formie małego Q&A.

  1. Jakie nowości wprowadza ww. ustawa? 

Nowościami w prawie rodzinnym będą m.in.:

  • powództwo o ustalenie macierzyństwa,
  • możliwość dochodzenia stosownego rozstrzygnięcia przez zstępnych dziecka, które zmarło po wytoczeniu powództw o zaprzeczenie ojcostwa lub ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa,
  • możliwość żądania sądowego ustalenia ojcostwa przez domniemanego ojca dziecka,
  • reprezentacja  dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, którego żadne z rodziców nie może reprezentować przez kuratora ustanowionego przez sąd opiekuńczy.
  1. Kto może żądać ustalenia macierzyństwa? 
  • dziecko przeciwko matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy,
  • matka przeciwko dziecku, a jeżeli dziecko nie żyje – przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy,
  • zstępni dziecka w razie śmierci dziecka, które wytoczyło powództwo,
  • prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.
  1. W jakim  czasie można żądać ustalenia macierzyństwa? 
  • matka może wytoczyć powództwa o ustalenie macierzyństwa do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem pełnoletności, matka może wytoczyć powództwo o ustalenie macierzyństwa do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność.
  • prokurator – jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem pełnoletności, prokurator może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie macierzyństwa do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność. Wytoczenie powództwa przez prokuratora nie jest dopuszczalne, jeżeli dziecko zmarło po osiągnięciu pełnoletności.
  1. Do jakich czynności uprawniony będzie kurator reprezentujący dziecko ?

Kurator reprezentujący dziecko jest umocowany będzie do dokonywania wszelkich czynności łączących się ze sprawą, również w zakresie zaskarżenia i wykonania orzeczenia. Do czynności kuratora przepisy art. 95 § 3 i 4 oraz art. 154 stosuje się odpowiednio.

  1. Kto może zostać takim kuratorem?

Kuratorem reprezentującym dziecko może być ustanowiony adwokat lub radca prawny, który wykazuje szczególną znajomość spraw dotyczących dziecka, tego samego rodzaju lub rodzajowo odpowiadających sprawie, w której wymagana jest reprezentacja dziecka lub ukończył szkolenie dotyczące zasad reprezentacji dziecka, praw lub potrzeb dziecka. W przypadku gdy stopień skomplikowania sprawy tego nie wymaga, w szczególności gdy sąd opiekuńczy określi szczegółowo treść czynności, kuratorem reprezentującym dziecko może zostać ustanowiona również inna osoba posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze i wykazująca znajomość potrzeb dziecka. Jeżeli szczególne okoliczności za tym przemawiają kuratorem może zostać ustanowiona także osoba nieposiadająca wyższego wykształcenia prawniczego.

  1. Od kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy? 

Zmiany zaczną obowiązywać od 20 września 2019 roku.

  1. Co ze sprawami wszczętymi przez wejściem w życie nowej ustawy?
  • w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ustanowiono kuratora do reprezentowania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, którego nie może reprezentować żadne z rodziców, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 99 § 2 i 3 oraz art. 992 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym nową ustawą.
  • w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym nową ustawą.

 

Źródło: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001146

Zainteresowanych po więcej informacji zapraszamy do kontaktu pod adresem: biuro@wrkancelaria.pl.

Autor wpisu: 

Hanna Woźniak 

Kolejność obowiązku alimentacyjnego – od kogo można domagać się alimentów (cz. I).

piggy-bank-2889042_640

Image by 3D Animation Production Company from Pixabay

Słowo alimenty kojarzy się nam przede wszystkim z obowiązkiem płacenia przez jedno z rodziców na dzieci, które pozostały z drugim rodzicem m.in. po rozwodzie. Jednak tak naprawdę obowiązek ten może dotyczyć znacznie szerszego grona osób, gdyż alimenty mogą należeć się również np. rodzicom, dziadkom, wnukom, małżonkowi czy rodzeństwu.

Obowiązek alimentacyjny może generalnie obciążać:

  • krewnych w linii prostej (rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki),

  • rodzeństwo,

  • byłego małżonka,

  • ojczyma lub macochę.

Oczywiście nigdy nie dojdzie do sytuacji, że odpowiedzialne będą wszystkie te osoby. O tym kogo od kogo domagać się alimentów w konkretnej sytuacji decydują przepisy o kolejności obowiązku alimentacyjnego. Ustanawiają one niżej przedstawione zasady:

  1. Obowiązek alimentacyjny byłego małżonka wyprzedza obowiązek krewnych tego małżonka.

    Dotyczy to zarówno obowiązku alimentacyjnego współmałżonka w stosunku do drugiego małżonka w czasie trwania małżeństwa, jak i po rozwodzie lub unieważnieniu małżeństwa (zakładając oczywiście, że są spełnione przesłanki z art. 60 k.r.o., który wskazuje kiedy można przyznać alimenty byłemu małżonkowi). Współmałżonek nie może się bronić tylko tym, że drugiemu małżonkowi niezdolnemu do samodzielnego utrzymania się dostarczają lub mogą dostarczać środków utrzymania jego krewni np. rodzice. (por. orzeczenie SN z dnia 29.02.1952 r, sygn. C 1499/51).

    Jeśli zatem mamy do czynienia z osobą rozwiedzioną, która nie została uznana za wyłącznie winną rozkładu pożycia małżeńskiego, która popadła w niedostatek i chce uzyskać świadczenie alimentacyjne to powinna się ona w pierwszej kolejności domagać alimentów od byłego małżonka, nawet jeśli ma np. dorosłe dzieci i rodziców, którzy mogliby jej pomóc.

  2. Zstępni odpowiadają przed wstępnymi.

    Najpierw wyjaśnijmy: zstępni to dzieci, wnuki, prawnuki itd. natomiast wstępni to rodzice, dziadkowie pradziadkowie itd. Jeśli osoba domagająca się alimentów ma zarówno dzieci, które mają odpowiednie możliwości finansowe jak i rodziców to najpierw powinna wnieść o alimenty od dzieci.

  3. Wstępni odpowiadają przed rodzeństwem.

    Jeśli dana osoba nie ma dzieci ani wnuków ale ma rodzeństwo i rodziców to najpierw powinna domagać się alimentów od rodziców. Oznacza to, że co do zasady rodzeństwo odpowiada w ostatniej kolejności.

  4. Bliższy stopniem krewny wyprzedza co do obowiązku alimentacyjnego wszystkich krewnych dalszych stopniem.

    Na przykład jeśli osoba, która chce uzyskać alimenty ma dzieci oraz wnuki to w pierwszej kolejności odpowiedzialne będą jej dzieci i jeśli uczynią one zadość swojemu obowiązkowi to wnuki nie będą już odpowiadać za alimenty w stosunku do tej osoby.

  5. Dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od swego ojczyma (macochy) dopiero, gdy rodzice nie będą mogli spełnić swego obowiązku wobec dziecka.

    Oznacza to, że obowiązek ojczyma (macochy) wyprzedza obowiązek krewnych dziecka ale nie obowiązek jego rodziców.

  6. Obowiązek alimentacyjny względem przysposobionego obciąża przysposabiającego przed wstępnymi i rodzeństwem przysposobionego. Jednocześnie obowiązek alimentacyjny przysposobionego względem wstępnych i rodzeństwa obciąża go dopiero w ostatniej kolejności. Ta zasada obowiązuje w przypadku tzw. adopcji niepełnej, która polega na wywołaniu skutków wynikających z przysposobienia wyłącznie między przysposabiającym a przysposobionym (art. 124 § 1 k.r.o.).

W części II tego wpisu przedstawię kiedy możemy zwrócić się o alimenty od osoby zobowiązanej w dalszej kolejności zamiast do osoby, która jest odpowiedzialna za płacenie alimentów zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami.

Autor wpisu:

Emilia Robak

Egzekucja alimentów z zagranicy – cz. II – kraje poza UE.

Egzekucja alimentów z zagranicycz II

Źródło: https://goo.gl/images/VrrrLn

Tematyka dochodzenia należności alimentacyjnych w ujęciu transgranicznym towarzyszy nam coraz częściej, zwłaszcza w obliczu migracji ludności po całym świecie. Z uwagi na sąsiedztwo i członkostwo – najczęściej spotykamy się z procedurą egzekwowania alimentów od dłużników alimentacyjnych znajdujących się w krajach członkowskich UE, o którym pisałyśmy tu: Egzekucja alimentów z zagranicy – cz. I – kraje UE.

W obecnym wpisie, chcę się skupić na egzekucji alimentów z krajów po za Unią Europejską, a za przykład państwa, z którego można w ten sposób egzekwować alimenty posłuży mi Norwegia, która jest jednocześnie stroną tzw. Konwencji Nowojorskiej czyli Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 20 czerwca 1956 r. (Dz.U. z 1961 r. Nr 17, poz. 87 i 88), ale nadto tzw. Konwencji Haskiej z dnia 23 listopada 2007 roku, sporządzonej w Hadze (Dz. U z 1961 r., Nr 17, poz. 87 i 88).

KONWENCJA NOWOJORSKA

Ww. Konwencję będziemy najczęściej stosować w przypadku egzekucji alimentów od dłużnika przebywającego w państwie z poza UE, ponieważ poza Norwegią do jej uczestników zaliczamy również:

Algierię, Argentynę, Australię, Barbados, Białoruś, Bośnie i Hercegowinę, Brazylię, Burkina Faso, Chile, Chorwację, Czarnogórę, Danię, Ekwador, Estonię, Filipiny, Finlandię, Gwatemalę, Haiti, Izrael, Kazachstan, Kirgistan, Kolumbię, Luksemburg, Macedonię, Maroko, Meksyk, Mołdowę, Monako, Niger, Norwegię, Nowa Zelandię, Pakistan, Portugalię, Republika Środkowo-Afrykańskę, Serbię, Seszele, Sri Lanka, Surinam, Szwajcarię, Tajwan, Turcję, Ukrainę, Urugwaj, Watykan, Zielony Przylądek

Jeżeli państwo, na którego terytorium przebywa dłużnik alimentacyjny, jest uczestnikiem ww. Konwencji,  można dochodzić alimentów w oparciu o jej założenia.

Należy zaznaczyć jednak, że w dniu 18 czerwca 2011 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Wspólnot Europejskich nr 4/09 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz.U.UE L z dnia 10 stycznia 2009 r.), które ma pierwszeństwo stosowania przed Konwencją Nowojorską. Konwencję Nowojorską można stosować po tej dacie jedynie dla państw nie będących stroną niniejszego rozporządzenia (np. Dania).

KONWENCJA HASKA

Dochodzenie świadczeń alimentacyjnych od dłużników zamieszkałych na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej od 1 stycznia 2017 roku, odbywa się na podstawie Konwencji Haskiej z dnia 23 listopada 2007 roku (Dz. U z 1961 r., Nr 17, poz. 87 i 88) o międzynarodowym dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci i innych członków rodziny.

Stronami Konwencji Haskiej są także Państwa:

Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Norwegia, Turcja i Ukraina (wykaz nie uwzględnia państw członkowskich Unii Europejskiej, do których ma zastosowanie rozporządzenie Rady (WE) nr 4/1009 z dnia 18 grudnia 2008 roku).

Ww. Konwencja ma zastosowanie do:

  • do zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby, która nie ukończyła 21 lat, wynikających ze stosunków między rodzicami, a dziećmi.

  • do zobowiązań alimentacyjnych między małżonkami i byłymi małżonkami, w sytuacji gdy wniosek składany jest jednocześnie z wnioskiem o odzyskanie alimentów na rzecz uprawnionego poniżej 21 roku życia,

  • do zobowiązań alimentacyjnych między małżonkami i byłymi małżonkami – z wyłączeniem rozdziałów II i III w/w Konwencji.

  • Co ciekawe jeżeli chodzi o Norwegię, to złożyła ona oświadczenie, że wg. przepisów Konwencji Haskiej będzie wspierać egzekucję alimentów na dziecko, które ukończyło 21 rok życia, ale z ograniczeniem do miesiąca, w którym dziecko kończy 25 lat
    (bowiem w prawie norweskim występuje takie ograniczenie).

UMOWY DWUSTRONNE

Warto zaznaczyć, że Polska jest związana również umowami dwustronnymi, na podstawie których można wykonywać orzeczenia zasądzające alimenty z następującymi państwami:

Algieria, Białoruś, Chiny, Irak, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czarnogóra, Macedonia, Serbia, Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, Kuba, Maroko, Mongolia, Rosja, Syria, Tunezja, Turcja, Ukraina, Wietnam

KANADA

Jak łatwo zauważyć, zarówno Konwencja Nowojorska ani Konwencja Haska nie ma zastosowania do wszystkich państw spoza Wspólnoty Europejskiej, dlatego też, w tym miejscu nie można pominąć okoliczności, że wykonywanie orzeczeń uwzględniających roszczenia o alimenty na terytorium poszczególnych prowincji Kanady odbywa się na zasadzie faktycznej wzajemności.

WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA

Odpowiedni wniosek o dochodzenie alimentów składamy do sądu okręgowego swego miejsca zamieszkania. Należy do niego zawsze dołączyć odpis wyroku zasądzającego alimenty oraz szereg innych dokumentów. Wniosek składa się na specjalnym formularzu z załącznikami (np. zestawieniem zaległości alimentacyjnych, zaświadczeniem ze szkoły) w zależności od określonego rodzaju wniosku i odpowiedniego aktu prawnego, według którego będziemy dochodzić alimentów. Dalej procedura przebiega mniej więcej w ten sposób, że Sąd zwraca się do odpowiedniego organu w danym państwie o podjęcie czynności w zakresie egzekucji alimentów. W przypadku Norwegii jest to Krajowe Norweskie Biuro Ubezpieczeń za granicą czyli NAV National Office for Social Insurance Abroad – Child Support Unit.

Zbyt skomplikowane przepisy konwencji międzynarodowych i umów wzajemnych miedzy Polską i innymi państwami? Skontaktuj się z nami, a pomożemy Tobie w przygotowaniu odpowiedniego wniosku wraz z załącznikami o dochodzenie alimentów z zagranicy: biuro@wrkancelaria.pl

Autor wpisu

Hanna Woźniak

 

 

 

Rodzaje testamentów – cz. I.

34764284_47c452c2f6_z

Źródło: creation by Carlos Ubeda (licencja Attribution-NoDerivs 2.0 Generic  (CC BY-ND 2.0))

Kiedy przychodzi do ustalania ostatniej woli zmarłego można usłyszeć, że osoba taka pozostawiła tylko testament ustny. Często ustne życzenia spadkodawcy co do losów jego majątku określane są właśnie takim terminem. Tymczasem bardzo rzadko rzeczywiście mamy do czynienia ze zwykłym testamentem ustnym. Ale po kolei:

Kodeks cywilny rozróżnia przede wszystkim testamenty zwykłe i testamenty szczególne.

Wśród testamentów zwykłych występują:

  1. Testamenty holograficzne – jest to testament pisemny sporządzony przez samego spadkodawcę. Aby go sporządzić należy spisać swoją wolę w całości pismem ręcznym a następnie dokument taki podpisać i opatrzyć datą. Należy zachować te trzy wymagania aby testament był ważny. Już na przykład w przypadku gdy imię i nazwisko zostanie wymienione jedynie w treści testamentu, przed rozrządzeniem majątkiem, nie zostaje dopełniony obowiązek podpisania testamentu w rozumieniu art. 949 § 1 kc. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 1995 r. III CZP 56/95) Jednak w przypadku gdy na dokumencie nie zostanie umieszczona data testament nadal będzie ważny jeżeli jej brak nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

  2. Testamenty notarialne testament sporządzony przez oświadczenie ostatniej woli przed notariuszem. Notariusz przed odebraniem oświadczenia potwierdza tożsamość testatora oraz jego zdolność testowania. Trzeba podkreślić, że testament sporządzony w tej formie ma charakter dokumentu urzędowego i jest jednym z najbezpeczniejszych. W kancelarii notarialnej pozostaje bowiem oryginał testamentu co chroni go przed jego ewentualnym ukryciem czy na przykład zniszczeniem. Maksymalna stawka wynagrodzenia za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego testament wynosi obecnie 50 zł (Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, Dz.U. nr 148, poz. 1564 ze zm.)

  3. Testamenty allograficzne – czyli właśnie testament zwykły ustny. Jego sporządzenie wymaga ogłoszenia swojej woli w obecności urzędnika oraz dwóch świadków. Kodeks cywilny dokładnie wskazuje o jakiego urzędnika chodzi, może nim być jedynie: wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa, sekretarz powiatu albo gminy, kierownik urzędu stanu cywilnego. Wola spadkodawcy spisywana jest w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Następnie jest on odczytywany w obecności świadków i podpisywany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.

    Co ważne testamentu takiego nie mogą sporządzić osoby głuche lub nieme.

Świadkiem natomiast nie może być:

  • osoba, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych;

  • niewidomy, głuchy lub niemy;

  • osoba, która nie może czytać i pisać;

  • osoba, która nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament;

  • skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania;

  • osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść; nie mogą być również świadkami: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.

Opisana na wstępie sytuacja gdy spadkobierca, w obecności innych osób oświadcza swoją wolę co do losów jego majątku po śmierci może być w pewnych sytuacjach uznana za testament szczególny. Jak z samej nazwy wynika możliwość taka występuje jedynie w ściśle określonych przez prawo, wyjątkowych sytuacjach. Więcej o rozporządzeniach na wypadek śmierci w formie testamntu szczególnego w drugiej części wpisu.

Autor wpisu:

Emilia Robak

Małżeńskie umowy majątkowe.

propozycja wpisu...

Źródło: https://goo.gl/images/2aq1ie

W trakcie naszej pracy dostajemy częste zapytania o małżeńskie umowy majątkowe potocznie zwanymi intercyzami. W związku z powyższym, postanowiłam zebrać najczęściej zadawane nam pytania i udzielić na nie odpowiedzi w formie małego Q&A.

Zapraszam

Czym tak naprawdę jest intercyza?

Intercyza, czyli majątkowa umowa małżeńska, prowadzi zazwyczaj do ustanowienia rozdzielności majątkowej, ale nie tylko. Umowa taka może również wspólność ustawową rozszerzyć.

Jakie są rodzaje tej umowy?

Rodzaje małżeńskich umów majątkowych odpowiadają ich celowi. W zależności od tego, czy zamierzamy wspólność ustawową rozszerzyć czy ograniczyć możemy wyróżnić:

  • umowę rozszerzającą wspólność ustawową

  • umowę ograniczającą wspólność ustawową

  • umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową

  • umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków

Czy intercyzę musimy koniecznie podpisać tylko przed zawarciem małżeństwa?

Dobra wiadomość jest taka, że podpisanie umowy małżeńskiej majątkowej jest możliwe zarówno przed ślubem jak i w trakcie trwania małżeństwa. Należy jednak pamiętać, że moment zawarcia umowy – tj. przed albo po ślubie – powoduje nieco inne skutki w sferze majątkowej dla małżonków.

Czy sami możemy sobie spisać taką umowę? Czy będzie ona ważna?

Nie ma takiej możliwości, bowiem z przepisów wynika, że każda umowa zmieniająca ustrój majątkowy musi być dokonana w formie aktu notarialnego. Zawarcie natomiast takiej umowy w innej formie nie rodzi żadnych skutków prawnych.

Czy będzie możliwość zmiany lub rozwiązania takiej umowy w trakcie małżeństwa?

Tak, umowa majątkowa małżeńska nie stanowi cyrografu 😉 Może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że małżonkowie postanowią inaczej.

Jaki rodzaj umowy najlepiej wybrać?

To już zależy od indywidualnych potrzeb każdego z małżonków – klientów. W sytuacji wątpliwości jaki rodzaj danej umowy będzie dla Was najlepszy – warto skorzystać
z konsultacji u profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny czy adwokat. Taki pełnomocnik może również sporządzić projekt takiej umowy lub wytyczne dla notariusza –dzięki czemu będziecie mieli pewność, że umowa zawiera postanowienia, o jakie Wam dokładnie chodziło i dostosowane konkretnie pod Wasze potrzeby.

Ile to kosztuje?

Koszt sporządzenia umowy majątkowej małżeńskiej przez notariusza – zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej – wynosi 400,00 złotych netto  (492,00 złotych brutto) oraz ewentualnie taksę notarialną za wypisy aktu notarialnego – cena 6,00 zł netto (7,38 złotych brutto) za stronę.

Niekiedy jednak, taksa notarialna ustalana jest indywidualnie, zależy od rodzaju i charakteru umowy, czasami dochodzi również obowiązek ujawnienia zmiany stanu prawnego w księdze wieczystej, od której notariusz pobierze dodatkowe wynagrodzenie.

Jeżeli mają Państwo szczegółowe pytania związane z ww. tematem lub wątpliwości wymagające wyjaśnienia – zapraszamy do kontaktu: biuro@wrkancelaria.pl

Autor wpisu

Hanna Woźniak

Rozwód a separacja.

16064489288_5221bd6ccc_z

Źródło: arrows autorstwa Dean Hochman (licencja Attribution 2.0 Generic CC BY 2.0)

Kiedy małżonkowie nie widzą przed sobą dalszej wspólnej drogi często postanawiają iść do sądu by uregulować swoje rozstanie. Muszą wówczas podjąć decyzję czy będą domagać się orzeczenia rozwodu czy też separacji. Oba te terminy kojarzą się ze sposobem zakończenia pożycia malżeńskiego.

Nie będę tutaj szczegółowo omawiać samego rozwodu i separacji a jedynie postaram się zarysować najważniejsze różnice między tymi instytucjami:

Przesłanki orzeczenia.

  • Rozwód i separacja orzekane są w podobnych ale nie takich samych sytuacjach faktycznych. Aby orzec rozwód między małżonkami sąd musi uznać, że nastąpił między nimi zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Natomiast w przypadku separacji wystarczy ustalenie, że rozkład pożycia jest zupełny, nie musi natomiast być trwały.

Możliwość zawarcia kolejnego małżeństwa.

  • Rozwód kończy małżeństwo całkowicie więc każdy z rowiedzionych małżonków może zawrzeć kolejny związek małżeński. W przypadku orzeczenia sepracji węzeł małżeński nie zostaje rozwiązany a strony nadal pozostają małżonkami. Oznacza to, że nie mogą legalnie zawrzec kolejnego małżeństwa.

Rodzaj postępowania.

  • Rozwód jest zawsze orzekany orzez sąd w formie wyroku po przeprowadzeniu postępowania rozwodowego w procesie. Separacja, w przypadku gdy małżnkowie są co do niej zgodni, może być przeprowadzona w postępowaniu nieprocesowym zakończonym wydaniem postanowienia o separacji. Jeśli małżonkowie nie są zgodni co do orzeczenia separacji postępowanie będzie się toczyć w takim samym trybie jak rozwód.

Opłata sądowa.

  • Zarówno dla pozwu o rozwód jak i o seprację ustalono taką samą opłatę stałą w wysokości 600 zł. Jednak opłata od wniosku o separację na zgodne żądanie małżonków jest niższa i wynosi 100 zł.

Orzekanie na wniosek małżonka wyłącznie winnego.

  • Separację można orzecz również w przypadku gdy żąda tego małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego a drugi małżonek nie wyraża na nią zgody. W takiej samej sytuacji sąd odmówi udzielenia rozwodu, chyba że uzna, że odmowa zgody na rozwód przez drugiego małżonka jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Powrót do poprzedniego nazwiska.

  • Po orzeczeniu rozwodu małżonek, który zmienił nazwisko w wyniku zawarcia małżeństwa może w ciągu trzech miesięcy złożyć oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego o powrocie do poprzednio noszonego nazwiska. Takiej możliwości nie ma po orzeczeniu separacji.

Alimenty.

  • Zarówno przy procedurze rozwodu jak i separacji możliwe jest orzeczenie alimentów na rzecz małżonka lub byłego małżonka. W przypadku rozwodu obowiązek alimentacyjny nałożony na rozwiedzionego małżonka, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, co do zasady wygasa po upływie pięciu lat. Ponadto, alimenty nie należą się gdy rozwiedziony małżonek uprawniony wcześniej do ich otrzymywania zawrze kolejny związek małżeński. Takich ograniczeń nie przepwidują przepisy o separacji.

Obowiązek wzajemnej pomocy.

  • Małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są w stosunku do siebie do pomocy jeśli wymagają tego względy słuszności. Obowiązkiem tym nie są objęci byli małżonkowie.

Powrót do stanu sprzed orzeczenia.

  • Jako, że separacja nie prowadzi do definitywnego zakończenia małżeństwa możliwe jest jej zniesienie na zgodny wniosek małżonków. Takie zniesienie następuje przed sądem po przeprowadzeniu rozprawy. Po rozwodzie nie możemy w podobny sposób powrócić do stanu sprzed orzeczenia rozwodu.

Należy również pamiętać, że jeżeli w procesie o separację na wniosek jednego z małżonków drugi małżonek wniesie o orzeczenie rozwodu i wykaże przed sądem, że zachodzą przesłanki do jego orzeczenia to sąd uwzględni wówczas jego żądanie i wyda wyrok rozwodowy.

Zatem nawet jeśli nam się wydaje, że znamy i rozumiemy różnice między separacją i rozwodem dobrze jest przed podjęciem decyzji dokładnie przeanalizować swoją sytuację w oparciu o poradę prawnika i wybrać rozwiązanie, które będzie korzystniejsze w naszym przypadku.

Autor wpisu:

Emilia Robak

Egzekucja alimentów z zagranicy – cz. I – kraje UE.

Egzekucja alimentów z zagranicy Euro dollar-R-600

Źródło: https://goo.gl/images/m6Ef94

W związku z aktualnie utrzymującą się migracją ludności, w praktyce często spotykamy się koniecznością dochodzenia należności alimentacyjnych w ujęciu transgranicznym. Procedury egzekwowania alimentów są regulowane w konwencjach międzynarodowych i umowach wzajemnych miedzy Polską i innymi państwami, dlatego też wszystko zależy od kraju, w którym akurat przebywa nasz dłużnik alimentacyjny.

W pierwszej części wpisu skupię się na egzekucji alimentów z krajów Unii Europejskiej, a za przykład państwa członkowskiego, z którego miałam okazję egzekwować alimenty dla klienta posłużą mi Włochy.

Gdy dłużnik znajduje się na terenie Unii Europejskiej

Gdy dłużnik alimentacyjny wyjechał z Polski już po wydaniu wyroku zasądzającego alimenty egzekucja odbywa się w kraju Unii, w którym przebywa. Od dnia 18 czerwca 2011 roku – podstawę prawną do dochodzenia należności alimentacyjnych dla krajów Unii Europejskiej stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych.

Z dniem 18 czerwca 2011 r. w państwach członkowskich Unii Europejskiej, z wyjątkiem Królestwa Danii oraz Zjednoczonego Królestwa, podlega stosowaniu Protokół o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych sporządzony w Hadze dnia 23 listopada 2007r – dalej: Protokół haski.

Wykaz państw europejskich, na terenie których stosuje się przepisy ww. Rozporządzenia Rady (WE):

  • Belgia, Czechy, Niemcy, Grecja, Francja, Włochy, Łotwa, Luksemburg, Malta, Austria, Portugalia, Słowenia, Finlandia, Bułgaria, Estonia, Hiszpania, Irlandia, Cypr, Litwa, Węgry, Niderlandy, Rumunia, Słowacja, Szwecja, *Dania, *Zjednoczone Królestwo – dla orzeczeń alimentacyjnych wydanych po 1.05.2004 r.

  • Bułgaria, Rumunia, *Dania – dla orzeczeń alimentacyjnych wydanych po 1.01.2007 r.

  • Chorwacja – dla orzeczeń alimentacyjnych wydanych po 1.07.2013 r.

*WAŻNE: Rozporządzenie ma zastosowanie w stosunkach między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, w tym Zjednoczonym Królestwem (decyzja Komisji 2009/451/WE z dnia 8 czerwca 2009 r., Dz.U. L 149 z 12.6.2009, s. 73).

– Dania potwierdziła zamiar wprowadzenia w życie treści rozporządzenia, w zakresie w jakim rozporządzenie to zmienia rozporządzenie (WE) nr 44/2001, w drodze deklaracji (Dz.U. L 149 z 12.06.2009, s. 80), której podstawą jest umowa równoległa zawarta ze Wspólnotą Europejską.

– zarówno Dania i Zjednoczone Królestwo nie są związane protokołem haskim z 2007 r. (protokół o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych), do którego odwołują się przepisy ww. rozporządzenia.

Powyższe oznacza, że orzeczenia, ugody sądowe oraz dokumenty urzędowe w sprawach alimentacyjnych wydane w państwach członkowskich będących stronami Protokołu haskiego (to znaczy z wyjątkiem Zjednoczonego Królestwa i Królestwa Danii) podlegają uznaniu i wykonaniu na uproszczonych zasadach określonych w art. 17 – 22 rozporządzenia. W odniesieniu do uznawania i wykonywania orzeczeń, ugód i dokumentów urzędowych wydanych w Zjednoczonym Królestwie oraz Królestwie Danii obowiązuje tryb z art. 23 – 38.

W uproszczeniu – protokół haski określa prawo właściwe, a rozporządzenie – procedurę.

W trybie ww. rozporządzenia osoba nieotrzymująca alimentów może wystąpić za pośrednictwem sądu okręgowego właściwego dla swojego miejsca zamieszkania do specjalnego urzędu centralnego w kraju Unii Europejskiej, w którym mają być dochodzone alimenty.

Warto jednak mieć świadomość, że stosowana na jego podstawie procedura ma zastosowanie tylko do wyroków zasądzających alimenty orzeczone po 1 marca 2002 r. Dzięki rozporządzeniu zasądzane w krajach UE alimenty są szybciej egzekwowane w Polsce bez konieczności potwierdzania wykonalności zagranicznych orzeczeń.

No dobrze, skoro znamy już podstawę prawną do dochodzenia alimentów z zagranicy, to co dalej?

Jakie dokumenty są potrzebne do skutecznego złożenia wniosku o uzyskanie alimentów?

  • podanie wierzyciela do Prezesa Sądu Okręgowego,

  • wniosek wierzyciela,

  • wyciąg z orzeczenia,

  • odpis wyroku/postanowienia zasądzający alimenty z klauzulą prawomocności przygotowany do obrotu zagranicznego,

  • zestawienie zaległości alimentacyjnych.

Co dzieje się po przekazaniu wniosku przez sąd polski do organu w innym państwie członkowskim?

Organ w państwie członkowskim, do którego został skierowany wniosek (w przypadku Włoch będzie to Ministero della Gustizia czyli Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament Sądownictwa Nieletnich i Wspólnoty) potwierdza jego wpływ w terminie 30 dni od dnia otrzymania oraz zawiadamia o podjętych wstępnych działaniach i wzywa o dodatkowe dokumenty lub informacje, jeśli okażą się potrzebne. Po upływie 60 dni od daty potwierdzenia wpływu wniosku organ informuje sąd polski o stanie zaawansowania sprawy.

Wyznacznikiem działania organów zajmujących się odzyskiwaniem należności alimentacyjnych powinno być stosowanie najszybszych i najskuteczniejszych metod.

W praktyce okazuje się, że najszybciej działają organy w Niemczech (pierwszą informację sąd polski otrzymuje po upływie 2-3 tygodni), co nie do końca przekłada się na powodzenie egzekucji. Najwyższym wskaźnikiem ściągalności alimentów mogą pochwalić się angielskie organy egzekucyjne, co nie pozostaje bez znaczenia wobec faktu, że do tego kraju najczęściej kierowane są wnioski. W tym obszarze dobrze wypada też Holandia oraz Belgia. Natomiast na tle państw członkowskich – niestety blado wypadają Włochy i Hiszpania, głównie z powodu przewlekłego postępowania. Szanse na zaspokojenie wierzyciela alimentacyjnego są duże, ponieważ w przeważającej większości dłużnicy pracują legalnie i ujawniają swoje dochody, rejestrując się w zagranicznych organach rentowych i skarbowych. Należy dodać, że egzekucja należności alimentacyjnych odbywa się według przepisów postępowania egzekucyjnego obowiązujących w danym kraju, czyli jeśli np. wniosek został skierowany do Belgii, to według prawa belgijskiego.

Plusy procedury:

  • bezpłatna procedura (wniosek nie podlegała opłacie), wierzyciel nie jest obciążany kosztami egzekwowania należności alimentacyjnych,

  • wierzyciel nie musi znać adresu pocztowego dłużnika w innym kraju, wystarczy, że wie, w jakim państwie dłużnik przebywa,

  • wierzyciel nie musi mieć pełnomocnika w państwie, w którym alimenty będą egzekwowane, od wierzyciela nie wolno wymagać tłumaczeń, zatem nie ma także dodatkowych kosztów tłumacza,

  • efektywna współpraca sądu polskiego z organami centralnymi w innych państwach członkowskich oparta przede wszystkim na najszybszych i najskuteczniejszych dostępnych ich sposobach komunikowania się.

Jeżeli potrzebujesz pomocy przy egzekucji alimentów z zagranicy zapraszamy do kontaktu: biuro@wrkancelaria.pl

Autor wpisu

Hanna Woźniak

Wyłączenie od dziedziczenia małżonka winnego rozkładu pożycia małżeńskiego.

świnki2

Źródło: Leaving You For The Last Time by Scooter Lowrimore (licencja Attribution 2.0 Generic)

Rozwód małżonków (lub orzeczenie separacji) powoduje doniosłe skutki na wielu płaszczyznach, w tym w zakresie prawa spadkowego. Małżonkowie rozwiedzeni nie dziedziczą po sobie. Taki sam skutek wywiera sądowe orzeczenie separacji. Co jednak w sytuacji, gdy postępowanie o rozwód lub separację zostało wszczęte, a następnie jeden z małżonków zmarł przed jego zakończeniem? Wyrok rozwodowy czy o separacji nigdy nie zostanie wówczas wydany gdyż sąd umorzy postępowanie.

Przepisy Kodeksu cwilnego otwierają jednak drogę aby mimo umorzenia postępowania wyłączyć od dziedziczenia małżonka pozostałego przy życiu.

Zgodnie z art. 940 Kodeksu cywinego aby osiągnąć taki skutek muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

  1. małżonek – spadkodawca przed śmiercią wniósł pozew o rozwód lub o separcję;

  2. wniesiono o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy małżónka pozostałego przy życiu;

  3. żądanie rozwodu bądź separacji było uzasadnione.

Choć przepis stanowi o wystąpieniu przez spadkodawcę z pozwem o rozwód lub separację możliwe jest również wyłączenie od dziedziczenia małżonka pozostałego przy życiu:

  • gdy to on wniósł pozew a w postępowaniu spadkobierca jako pozwany wyraził zgodę na rozwód z winy powoda (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 1983 r., III CZP 38/83);

  • gdy wytoczono pozew o rozwód lub separację z winy obu małżonków.

Termin do wniesienia żądania wynosi 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o śmierci spadkodawcy, jednak w żadnym przypadku nie dłużej niż rok od śmierci spadkodawcy. Może je wnieść każda osoba, która dziedziczy wraz z małżonkiem zmarłego (np. dziecko zmarłego czy rodzice zmarłego w przypadku gdy małżonkowie nie mają dzieci). Wytoczenie powództwa przez jednego ze spadkobierców nie wymaga udziału pozostałych, a skutki wyroku dotyczyć będą wszystkich spadkobierców.

Postępowanie w sprawie wyłączenia małżonka od dziedziczenia ustawowego następuje w postępowaniu oddzielnym od postępowania w sprawie nabycia spadku. W postępowaniu sąd sprawdzi czy toczyło się postępowanie rozwodowe między małżonkami i czy żądanie rozwodu z winy drugiego małżonka było uzasadnione. Tym samym w pierwszej kolejności badane będzie czy zaistniały przesłanki rozwodowe i czy nie wystąpiły przesłanki negatywne uniemożliwiające orzeczenie rozwodu. Sąd uwzględni powództwo jeśli uzna, że doszłoby do orzeczenia rozwodu lub separacji z winy małżonka – spadkobiercy gdyby drugi małżonek nie zmarł w trakcie tego postępowania.

Niemożliwe będzie wyłączenie od dziedziczenia tą drogą drugiego małżonka gdy:

  • wniesiono o orzeczenie rozwodu lub separacji nie wskazując na winę małżonka-spadkobiercy lub zawarto skuteczny wniosek o zaniechanie orzekania o winie;

  • postąpowanie o rozwód lub separację zostało umorzone przed śmiercią spadkodawcy;

  • nie zachowano terminów określonych w art. 940 k.c.

Ponadto, trzeba pamiętać, że ewentualne orzeczenie wyłączenia od dziedziczenia dotyczy tylko i wyłącznie dziedziczenia na podstawie ustawy. Nie znajdzie ono zastosowania gdy spadkobierca pozostawil testament.

Ze względu na kwestie, które będą badane w trakcie postępowania, zastanawiając się nad uzyskaniem fachowej pomocy prawnej w takiej sprawie, warto skorzystać z usług prawnika, który ma doświadczenie w sprawach rozwodowych.

Autor wpisu:

Emilia Robak

Podwyższenie alimentów.

angelina-jolie-brad-pitt

Źródło: https://goo.gl/images/bGKQ6m

Po ponad dwuletniej batalii sądowej o rozwód pomiędzy Angeliną Jolie a Bradem Pitt’em, udało się na razie jedynie wypracować tymczasowe porozumienie w kwestii opieki i widzeń z dziećmi sławnej pary, natomiast na ostatnim posiedzeniu sądu – Angelina zażądała podwyższenia alimentów na dzieci, wskazując, że wsparcie finansowe Brada na szóstkę dzieci jest niewystarczające.

No właśnie, co zrobić jeżeli dotychczasowe alimenty okazują się za niskie i nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb dzieci?

W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art.  138 k.r.o.).

Przykładowo:

  • dziecko poszło do wyższej klasy/nowej szkoły – wzrastają jego potrzeby edukacyjne np. wymaga korepetycji bądź rozwija naukę języka obcego;

  • dziecko dorasta – wzrastają jego potrzeby na utrzymanie np. córka dojrzewa, wymaga innych środków kosmetycznych i higienicznych;

  • pojawiają się określone schorzenia albo alergie – dziecko wymaga szczególnej opieki lekarskiej i leczenia.

Na tej podstawie, skutecznie można wnioskować w sądzie o podwyższenie alimentów.

Przed złożeniem sprawy do sądu należy pamiętać, aby zmienione okoliczności wykazać za pomocą określonych dowodów – samo tylko żądanie wyższych alimentów bez odpowiedniego uzasadnienia faktycznego nie spowoduje automatycznie, że sąd przyzna wyższe alimenty.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w sporządzeniu stosownego pisma bądź informacji w jakich jeszcze sytuacjach można żądać podwyższenia alimentów zapraszamy do kontaktu: biuro@wrkancelaria.pl

Autor wpisu

Hanna Woźniak

Zmarnowany wyjazd wakacyjny – co nam przysługuje po ostatnich zmianach w prawie o usługach turystycznych ?

Źródło: https://goo.gl/images/NgQ6cD

Lato i wakacje trwają w najlepsze, masowo udajemy się więc na urlopy i zaplanowane wycieczki. Ci z Państwa, którzy decydują się na skorzystanie z profesjonalnego biura podróży liczą przede wszystkim na doskonałą organizację wyjazdu i brak konieczności zajmowania się przyziemnymi sprawami podczas upragnionego wypoczynku.

A co się dzieje, jeżeli pomimo zakupionego wyjazdu – nasze wakacje marzeń okazują się kompletną klapą, a wyjazd dalece odbiega od tego, do którego zobowiązany był Organizator stosownie do postanowień zawartej z nim umowy?

Co możemy z tym fantem zrobić ?

Złożyć reklamację:)

Kiedy najlepiej to zrobić?

O uchybieniach w sposobie realizacji wycieczki najlepiej zawiadomić Organizatora turystyki niezwłocznie, w miarę możliwości w trakcie trwania imprezy turystycznej, z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy.

Co nam przysługuje?

Organizator turystyki powinien usunąć niezgodności w rozsądnym terminie wyznaczonym przez podróżnego, względnie zaproponować świadczenia zastepcze – a jeśli tego nie zrobi – podróżny może dokonać tego sam i wystąpić o zwrot poniesionych, niezbędnych wydatków.

Jeżeli powyższe nie jest możliwe albo Organizator nie wykona ww. czynności, Uczestnikowi przysługiwać będzie uprawnienie do uzyskania: obniżenia ceny lub odszkodowania, lub zadośćuczynienia, bez rozwiązywania umowy o udział w imprezie turystycznej.

WAŻNE !!!

Nowa ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. nosi nazwę: o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. poz. 2361). Została opublikowana 18 grudnia 2017 r. w Dzienniku Ustaw. Wdraża ona do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2015/2302/UE z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniającej rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylającej dyrektywę Rady 90/314/EWG. Z datą 1 lipca 2018 r. doszło do uchylenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, dotyczących organizatorów turystyki, pośredników turystycznych oraz agentów turystycznych.

Dobra wiadomość jest taka, że w przypadku Uczestników imprezy turystycznej – ustawa wprowadza trzyletni termin przedawnienia roszczeń, co oznacza, że wydłuży także okres, w którym klient będzie miał prawo zareklamować usługę lub imprezę turystyczną. Dotychczas przysługiwało mu na to 30 dni (Organizator ma tyle samo czasu na ustosunkowanie się do reklamacji). Pod rządami nowego aktu prawnego ten termin nie jest sprecyzowany, wprowadzony jest za to trzyletni termin przedawnienia wszelkich roszczeń, w którym klientowi przysługuje prawo do reklamowania usługi.

Inne korzystne i ważne zmiany dla Uczestników imprezy turystycznej, to:

  • Możliwość rezygnacji z imprezy przed rozpoczęciem wyjazdu. O kosztach, które klient poniesie z powodu rezygnacji, decydować będzie umowa – kwota musi być jednak uzasadniona.

  • Odsprzedaż – bez wymaganej zgody organizatora. Nowe przepisy zezwalają odsprzedać czy przekazać wycieczkę innej osobie, jeśli tylko spełnia wymagania dla danej imprezy turystycznej i przejmie wynikające z tej umowy obowiązki, szczególnie w zakresie zapłaty ceny.

Po więcej informacji zapraszamy do kontaktu z Kancelarią, pod adresem: biuro@wrkancelaria.pl

Autor wpisu

Hanna Woźniak